Je hond rustig houden bij de dierenarts: 5 tips voor in de wachtkamer

Geschreven door Hanne Callewaert – Gecertificeerd Canine & Feline Nutritionist en gediplomeerd Klinisch Dierengedragstherapeut.

Een bezoek aan de dierenarts is voor de meeste honden geen pretje. De wachtkamer is vaak een overload aan prikkels: vreemde geuren (van ontsmettingsmiddel tot de angstgeur van andere dieren), blaffende honden, miauwende katten of een gladde vloer. Het is logisch dat je hond hier onrustig van wordt.

Belangrijke waarschuwing vooraf:

De tips in dit artikel zijn bedoeld voor honden die nerveus, onrustig of licht angstig zijn. Ze helpen om de spanning af te vloeien en de hond af te leiden.

Zit jouw hond echter in blinde paniek? (Denk aan: hevig hijgen, kwijlen, trillen, proberen te vluchten of compleet bevriezen). Dan werken deze tips niet. Een hond in paniek kan niet meer leren of afgeleid worden en zal vaak geen voer meer aannemen. In dat geval is tip 5 jouw beste optie. Bespreek bij extreme angst ook altijd met je dierenarts of angstremmende medicatie voorafgaand aan het volgende bezoek een optie is.

Is jouw hond 'gewoon' wat zenuwachtig en onrustig? Dan gaan deze 5 concrete tips jullie enorm helpen!

1. Neem een bevroren likmat mee

Likken werkt kalmerend voor honden. Tijdens het likken komen er endorfines (gelukshormonen) vrij in de hersenen die stress verlagen.

Hoe doe je dit concreet?

Smeer thuis een kleine likmat in met iets wat je hond onweerstaanbaar vindt (bijvoorbeeld natvoer) en leg deze in de vriezer. Stop de bevroren likmat in een ziplock-zakje en neem hem mee. Zodra je in de wachtkamer zit, houd je de likmat vast en laat je je hond eraan likken. Omdat het bevroren is, is je hond er veel langer mee bezig.

Let op: doe dit alleen als er geen andere honden direct naast je zitten, om agressie om het voer te voorkomen.

2. Hersenwerk via de neus

Snuffelen is, net als likken, een natuurlijke stressverlager. Het verlaagt de hartslag en dwingt de hond om zich te focussen op zijn neus in plaats van op de enge omgeving.

Moes met haar favoriete snuffelmat

Hoe doe je dit concreet?

Heb je geen snuffelmat? Neem dan een kleine handdoek mee. Leg deze op de grond in de wachtkamer, strooi er wat hoogwaardige beloningen op (zoals stukjes gekookte kip of gedroogde long) en rol de handdoek op. Laat je hond de handdoek met zijn neus uitrollen om bij de beloningen te komen.

Let op: doe dit alleen als er geen andere honden direct naast je zitten, om agressie om het voer te voorkomen.

3. Creëer een visuele barrière naar andere dieren

Honden communiceren veel via lichaamstaal. Oogcontact met een andere, starende (of bange) hond aan de andere kant van de wachtkamer kan de spanning flink opbouwen.

Hoe doe je dit concreet?

Ga bij voorkeur niet midden in de ruimte zitten. Kies een hoekje uit en gebruik je eigen lichaam als schild. Ga zo zitten dat jij tussen je hond en de rest van de wachtkamer (of de deur) in zit. Voor kleine honden in een reistas: leg een handdoek over de boven- en zijkanten van het mandje, maar laat één kant open voor frisse lucht en zodat de hond jou kan zien.

4. Gebruik trage, diepe aanrakingen

Wat doen wij mensen instinctief als onze hond zenuwachtig is? We aaien ze snel over hun kop en zeggen op hoge toon: "Vrouwtje is hier, braaf zijn, alles is oké!" Deze snelle, oppervlakkige aanrakingen en hoge stem maken een hond juist zenuwachtiger.

Hoe doe je dit concreet?

Zeg niets of spreek heel traag diep en rustig. Leg je hand op de schouder of borst van je hond en geef lichte, constante druk. Als je aait, doe dit dan met lange, trage halen van de nek tot aan de staart. Deze vorm van druk (Deep Pressure Therapy) helpt het zenuwstelsel te kalmeren. Laat je hond lekker tegen je benen aan leunen als hij daar behoefte aan heeft.

5. De beste truc: sla de wachtkamer over (in overleg met je dierenarts)

Soms is de wachtkamer simpelweg te klein, te druk of te overweldigend. Voel je niet automatisch verplicht om daar met je hond te gaan zitten, maar het is wel belangrijk dat je dit vooraf goed afstemt met de praktijk, zodat de assistentes niet naar je hoeven te zoeken.

Hoe doe je dit concreet?

Geef al tijdens het maken van de afspraak (telefonisch of bij de opmerkingen online) aan dat je hond de wachtkamer erg spannend vindt. Vraag of het goed is dat jullie in de auto wachten, of bij mooi weer ergens buiten voor de deur wandelen. Spreek af dat de assistente je even belt zodra de dierenarts klaar is voor jullie.

Dierenartsenpraktijken werken hier vaak graag aan mee, omdat een rustige hond tijdens de consultatie ook voor hen veel prettiger en veiliger werkt!

Welke van deze tips ga jij de volgende keer proberen? Een goede voorbereiding is het halve werk. Dit geeft meer rust voor jezelf en je hond.

Blijft de dierenarts een grote bron van stress?

Hoewel deze tips een mooi startpunt zijn, heeft de ene hond soms net wat meer begeleiding nodig dan de andere. Blijft een bezoek aan de dierenarts een enorme klus waar jullie steeds weer tegenop zien? Dan kan gerichte training helpen om die angst stap voor stap om te buigen naar vertrouwen.

In het Trainingspakket: Zonder angst naar de dierenarts werken we in 5 korte, praktische sessies (online of in de praktijk in Westende) aan een ontspannen dierenartsbezoek. Zo leren we je onder andere hoe je jouw hond de juiste steun biedt op de behandeltafel en hoe jullie zonder trekken de wachtzaal binnenwandelen.

Veelgestelde vragen (FAQ) over stress in de wachtkamer bij de dierenarts

Is het verstandig om mijn hond voor de afspraak extra moe te maken?

Ja, een ontspannen wandeling vooraf is een goed idee als de fysieke conditie van je hond dit toelaat. Een hond die zijn energie al kwijt is, bouwt soms minder snel spanning op. Let wel op de manier waarop je hem moe maakt: vermijd wilde spelletjes (zoals lang met een bal gooien) of stressvolle omgevingen, want dit verhoogt de adrenaline en hartslag juist. Een rustige, lange snuffelwandeling in het bos of park is de perfecte voorbereiding.

Bestaat er zoiets als 'oefenen' bij de dierenarts?

Absoluut! Veel dierenartsenpraktijken moedigen zogenaamde 'happy visits' (pret-bezoekjes) aan. Neem contact op met je dierenarts om te vragen wat in hun praktijk mogelijk is. Je loopt dan meestal (na overleg met de assistente) gewoon even binnen zonder dat er een medische afspraak is. Je hond mag even de wachtkamer besnuffelen, op de weegschaal staan, krijgt lekkere koekjes van de baliemedewerker en jullie gaan weer naar huis. Zo leert je hond dat het gebouw niet altijd pijnlijk of stressvol moet zijn.

Helpt het om een vertrouwd of 'aangeleerd' matje mee te nemen?

Zeker! Als je thuis aan 'plaatstraining' doet en je hond geleerd heeft om heerlijk te ontspannen op een specifiek matje of dekentje, is dit een hulpmiddel. Door dit matje mee te nemen en in de wachtkamer op de grond te leggen, geef je jouw hond een veilig en herkenbaar ankerpunt. De hond associeert dit matje met rust en veiligheid, wat helpt om de prikkels van de dierenartspraktijk beter te verwerken.

Welke leiband kan ik het beste gebruiken in de wachtkamer?

Kies altijd voor een gewone, vaste leiband van ongeveer 1,5 tot 2 meter. Gebruik liefst geen flexilijn (uitrolriem) bij de dierenarts. Als je in een onbewaakt moment vergeet de knop vast te zetten, of de lijn schiet per ongeluk los, dan kan je hond zomaar naar de andere kant van de wachtkamer schieten. Hierdoor kan hij onbedoeld bij andere (zieke of bange) dieren terechtkomen, wat zowel bij hen als bij jouw hond voor extra stress en onveilige situaties zorgt. Met een vaste leiband houd je de controle en blijft je hond veilig dicht bij jou.

Werken kalmerende sprays of natuurlijke supplementen in de wachtkamer?

Voor honden met lichte spanning kunnen feromonen of natuurlijke supplementen er soms net dat scherpe randje af halen. Je kunt bijvoorbeeld een bandana inspuiten met een feromonenspray (zoals Adaptil) en deze omdoen bij je hond. Het effect is per hond verschillend, soms helpt het ook helemaal niet. Er zijn ook supplementen die rustgevend kunnen werken. Een bekend voorbeeld is Zylkene, maar dit moet je vaak al twee weken vooraf geven om effect te zien. Een ander supplement, zoals Telizen, kan mogelijk sneller werken bij dit soort kortdurende stressmomenten. Let op: dit zijn geen wondermiddelen en het is erg belangrijk dat je het opstarten van supplementen altijd eerst overlegt met je dierenarts. Er kunnen toevoegingen zijn die je hond niet verdraagt, of het supplement kan interageren met andere medicatie.

Mag ik het favoriete piepspeeltje van mijn hond meenemen ter afleiding?

Je kunt zeker een speeltje meenemen, maar kies het juiste type. Een piepspeeltje of flostouw kan de opwinding (arousal) bij je hond verhogen en zorgt bovendien voor onrust bij andere dieren in de wachtkamer. Kies liever voor een vertrouwd kauwbeentje of een stevig kauwspeeltje (zoals een Kong gevuld met lekker natvoer). Net als likken en snuffelen, heeft langdurig kauwen een hartslagverlagend en kalmerend effect. Kies in elk geval iets wat geen lawaai maakt.

Wetenschappelijke bronvermeldingen

1. Het kalmerende effect van snuffelen en neuswerk (Tip 2)

• Duranton, C., & Horowitz, A. (2019). Let me sniff! Nosework induces positive judgment bias in pet dogs. Applied Animal Behaviour Science, 211, 61–66.

• Berg, P., Koskela, A., Lipponen, J. A., Törnqvist, H., Kujala, J., Tarvainen, M. P., & Kujala, M. V. (2025). Behavior-related changes in canine heart rate and heart rate variability during short-term measurement. Applied Animal Behaviour Science.

  
  

  (Deze studies tonen aan dat honden die de kans krijgen om hun neus te gebruiken en te snuffelen, een significant lagere hartslag hebben en zich optimistischer en minder gestrest gedragen.)

  
  

2. De invloed van trage, diepe aanrakingen vs. snelle bewegingen (Tip 4)

• Kuhne, F., Hößler, J. C., & Struwe, R. (2012). Effects of human–dog familiarity on dogs’ behavioural responses to petting. Applied Animal Behaviour Science, 142(3–4), 176–181.

  
  

  (Deze studie laat zien dat de vertrouwdheid van de persoon en de aard/locatie van tactiele interactie de gedragsreacties van honden beïnvloeden.)

• Grandin, T. (1992). Calming effects of deep touch pressure in patients with autistic disorder, college students, and animals. Journal of Child and Adolescent Psychopharmacology, 2(1), 63-72.

  
  

  (De basis voor 'Deep Pressure Therapy', wat verklaart waarom constante, zachte druk kalmerend werkt op het zenuwstelsel van dieren.)
  

3. Stress in de dierenartspraktijk en het nut van 'Happy Visits' (FAQ)

• Döring, D., Roscher, A., Scheipl, F., Küchenhoff, H., & Erhard, M. H. (2009). Fear-related behaviour of dogs in veterinary practice. The Veterinary Journal, 182(1), 38–43.

  
  

  (Deze studie toont aan dat veel honden angstgerelateerd gedrag vertonen in de dierenartspraktijk, wat het belang onderstreept van stressarme handling, gewenning en positieve associaties met de praktijk.)
  

4. Werking van supplementen: L-theanine (Telizen) en Alpha-casozepine (Zylkene) (FAQ)

• Manuela Michelazzi, Greta Berteselli, Michela Minero, Elena Cavallone (2010) Effectiveness of L-theanine and behavioral therapy in the treatment of noise phobias in dogs, Journal of Veterinary Behavior, 5(1), 34-35.

  
  

  (Wetenschappelijke onderbouwing voor de snellere, kalmerende werking van L-theanine, het actieve ingrediënt in Telizen, bij acute stressmomenten.)
  

• Beata, C., Beaumont-Graff, E., Diaz, C., Marion, M., Massal, N., Marlois, N., Muller, G., & Lefranc, C. (2008). Effects of alpha-casozepine (Zylkene) versus selegiline hydrochloride (Selgian, Anipryl) on anxiety disorders in dogs. Journal of Veterinary Behavior, 3(2), 94.

  
  

  (Deze studie rapporteerde verbetering van angstscores bij honden behandeld met alpha-casozepine, in vergelijking met een referentiebehandeling.)
  

5. Feromonen (Adaptil) (FAQ)

• Mills, D. S., Ramos, D., Estelles, M. G., & Hargrave, C. (2006). A triple blind placebo-controlled investigation into the assessment of the effect of Dog Appeasing Pheromone (DAP) on anxiety related behaviour of problem dogs in the veterinary clinic. Applied Animal Behaviour Science, 98(1-2), 114-126.

  
  

  (Toont aan dat het gebruik van feromonen de angst en stress bij honden in een dierenkliniek kan verminderen.)
  

6. Likken en kauwen als stressverlager (Tip 1 & FAQ)

• Schipper, L. L., Vinke, C. M., Schilder, M. B. H., & Spruijt, B. M. (2008). The effect of feeding enrichment toys on the behaviour of kennelled dogs (Canis familiaris). Applied Animal Behaviour Science, 114(1-2), 182-195.

  
  

  (Ondersteunt de claim dat likken en kauwen (bijv. via een Kong of likmat) gedragsmatige stressreacties vermindert en zorgt voor positieve afleiding.)

Dit blog-artikel bevat een aantal gesponsorde links met producten die ik aanraad. Ik krijg een kleine commissie als deze producten worden aangekocht, maar je betaalt er zelf geen hogere prijs voor. Ik koos deze artikelen met zorg uit voor jullie.

---

Over de auteur

Geschreven door Hanne Callewaert, klinisch dierengedragstherapeut, universitair gecertificeerd in Canine and Feline Nutrition en bestuurslid van de beroepsvereniging voor diergedragsprofessionals (VDG). Hanne begeleidt eigenaren van chronisch zieke en ouder wordende honden bij voeding, gedrag en thuiszorg, in overleg met de behandelend dierenarts.